Zaburzenia lękowe – czym są i jak wyglądają?

Zaburzenia lękowe – czym są i jak wyglądają?

Lęk to emocja, która towarzyszy każdemu z nas. Ale czasem wymyka się spod kontroli.

Zaburzenia lękowe to grupa trudności psychicznych, w których dominujące są objawy nadmiernego, przewlekłego lęku i napięcia. W klasyfikacji ICD-11 wyróżniono kilka rodzajów zaburzeń lękowych, z uwzględnieniem tego, jak lęk się przejawia i czego dotyczy.

Rodzaje zaburzeń lękowych wg ICD-11:

1. Uogólnione zaburzenie lękowe (GAD)

• Ciągłe zamartwianie się „na zapas”.
• Trudność z kontrolowaniem myśli typu „co, jeśli…”.
• Objawy fizyczne: napięcie mięśni, problemy ze snem, zmęczenie.

2. Zaburzenie lęku panicznego (napady paniki)

• Nagłe, intensywne ataki lęku.
• Objawy somatyczne: kołatanie serca, duszności, uczucie oderwania od rzeczywistości.
• Lęk przed kolejnym napadem.

3. Agorafobia

• Lęk przed sytuacjami, z których trudno uciec lub w których trudno o pomoc.
• Unikanie zatłoczonych miejsc, podróży, samotnego wychodzenia.

4. Fobie specyficzne

• Silny lęk przed konkretnymi obiektami lub sytuacjami (np. lęk wysokości, lęk przed zwierzętami, fobia krwi).
• Lęk jest nieadekwatny do zagrożenia, ale bardzo silny.

5. Zaburzenie lęku społecznego (fobia społeczna)

• Lęk przed oceną, kompromitacją, ośmieszeniem.
• Trudność w wystąpieniach publicznych, rozmowach, poznawaniu ludzi.

Objawy zaburzeń lękowych:

• Ciągły niepokój, napięcie, przewidywanie najgorszego.
• Unikanie sytuacji, które mogą wywołać lęk.
• Objawy fizyczne: zawroty głowy, problemy z oddychaniem, bóle brzucha.
• Problemy ze snem, koncentracją.

Ciekawostki:

• Zaburzenia lękowe to najczęstsza grupa zaburzeń psychicznych.
• Lęk może występować razem z depresją, OCD, PTSD, zaburzeniami osobowości.
• Lęk sam w sobie nie jest zagrożeniem, ale unikanie i próby zabezpieczenia się przed odczuwaniem mogą go nasilać.

Jak pomaga psychoterapia CBT?

• Nauka rozpoznawania i zmiany myśli lękowych.
• Ekspozycja – stopniowe oswajanie lękowych sytuacji.
• Praca z objawami fizycznymi lęku (oddech, ciało).
• Zmniejszanie unikania i budowanie poczucia wpływu.

👉 Jeśli lęk przeszkadza Ci w codziennym życiu – warto porozmawiać. Nie musisz „walczyć” z nim samodzielnie.